Een federale rechtbank in Massachusetts heeft op vrijdag 17 augustus 2026 een streep gezet door een regel van de regering-Trump die genderzorg uit de verplichte basisverzekering van de Affordable Care Act (ACA) had gehaald. Rechter Nathaniel Gorton, ooit benoemd door president George H.W. Bush, oordeelde dat het ministerie van Volksgezondheid de regel niet volgens de juiste procedure had ingevoerd. De zaak was aangespannen door een coalitie van 21 staten, aangevoerd door de attorneys general van Oregon, Californië, Massachusetts en New Jersey, met onder meer Delaware in de coalitie.

Een procedurefout, geen inhoudelijk oordeel

De bewuste regel, de "Marketplace Integrity and Affordability Rule", werd in juni 2025 vastgesteld en verwijderde genderzorg uit de lijst van tien verplichte basisverzekeringscategorieën van de ACA. Voor verzekeraars zou dat betekenen dat puberteitsremmers, hormonen en operaties voor genderdysforie niet langer standaard vergoed hoefden te worden. De rechtbank floot de regering echter terug op een technisch punt: de aanpassing van de essential health benefits was niet via de voorgeschreven notice-and-comment-procedure tot stand gekomen. Over de vraag of de behandelingen zelf voldoende wetenschappelijk onderbouwd zijn, heeft de rechter zich niet uitgesproken — de uitspraak gaat over bestuursrecht, niet over medisch bewijs.

Vergoedingsplicht ondanks groeiende twijfel elders

Het gevolg is dat Amerikaanse zorgverzekeraars op de ACA-markt verplicht blijven genderzorg als essentiële zorg te vergoeden, terwijl in andere landen juist een tegenovergestelde beweging gaande is. Engeland zette na de Cass Review een streep door de routinematige verstrekking van puberteitsremmers, Zweden en Finland deden dat al eerder na onafhankelijke evaluaties, en de Nederlandse Gezondheidsraad wees op 30 juni 2026 zelf op het gebrek aan langetermijnonderzoek naar spijt en detransitie. In de Verenigde Staten loopt bovendien een aanklacht van toezichthouder FTC tegen WPATH wegens vermeend misleidende claims over de effectiviteit van deze zorg bij minderjarigen. De uitspraak in Massachusetts verandert niets aan die onderliggende discussie over bewijs — ze bevriest alleen, op procedurele gronden, de vergoedingsplicht zoals die al jaren bestaat.

Wat de uitspraak wel en niet betekent

Oregons attorney general Dan Rayfield noemde de uitspraak een overwinning: "Die beslissingen horen thuis tussen een patiënt en hun arts." Die uitspraak verhult dat de rechter geen oordeel heeft geveld over de vraag of die beslissingen wel op solide bewijs berusten — alleen over de vraag of het ministerie de juiste bestuursrechtelijke stappen had doorlopen. De bredere rechtszaak, waarin de staten in totaal negen onderdelen van de regel aanvechten, loopt door; zeven andere onderdelen waren al in een eerdere uitspraak in juni 2026 vernietigd. Zolang die procedure duurt, blijft het uitgangspunt van vóór 2025 gelden: verzekeraars moeten meebetalen aan transitiezorg voor minderjarigen, zonder dat daar in de VS een gezaghebbende evaluatie zoals de Britse Cass Review aan is voorafgegaan.