Detrans-community: r/detrans, Discord en wat de cijfers zeggen

Wie stopt met een transitie, vindt zelden een loket. Wel een forum. De Reddit-community r/detrans telde eind 2017 ongeveer honderd leden en staat nu op zo'n 65.000. Dat getal is geen spijtpercentage, maar het zegt wel iets over een groep die in de statistieken van klinieken nauwelijks voorkomt.

Van honderd naar tienduizenden leden

Onderzoeker Lisa Littman beschrijft in het vakblad Archives of Sexual Behavior (2021) hoe r/detrans eind 2017 nieuw leven kreeg en in vier jaar groeide van honderd naar ruim 21.000 leden. De openbare tellers GummySearch en The Hive Index geven voor het najaar van 2026 ongeveer 65.000 leden op. Volgens The Hive Index kwamen er het afgelopen jaar rond de zevenduizend bij.

De community omschrijft zichzelf als een plek voor detransitioners, desisters en mensen die twijfelen. Wie een bericht plaatst, moet via een label aangeven tot welke groep hij of zij hoort. Naast het forum is er een Discord-server waar dezelfde groepen voorrang krijgen. Daarnaast bestaat onder meer de kleinere subreddit r/actual_detrans, met ongeveer 17.000 leden.

Wie er lid zijn

Een ledental is geen telling van detransitioners. Littman haalt een peiling onder leden uit 2019 aan waarin ongeveer een derde van de deelnemers zichzelf desister of detransitioner noemde. De community richt zich bovendien uitdrukkelijk ook op mensen die nog twijfelen. Wie de 65.000 leden opvoert als bewijs voor een bepaald spijtpercentage, zegt dus meer dan de cijfers kunnen dragen.

Wat het getal wel laat zien, is behoefte. In het onderzoek van Elie Vandenbussche onder 237 detransitioners uit online gemeenschappen (Journal of Homosexuality, 2021) wilde 87 procent de ervaringen van anderen horen en 76 procent met andere detransitioners in contact komen. De deelnemers waren overwegend vrouw (92 procent). Als redenen om te stoppen noemden zij het vaakst het besef dat hun genderdysforie met andere problemen samenhing (70 procent), zorgen over hun gezondheid (62 procent) en het uitblijven van verlichting (50 procent).

Waarom klinieken deze groep niet zien

Het bekendste Nederlandse cijfer komt uit het Amsterdamse cohortonderzoek van Wiepjes en collega's (2018). Van de mensen bij wie de geslachtsklieren waren verwijderd, stond bij 0,6 procent van de transvrouwen en 0,3 procent van de transmannen spijt in het dossier. Het is een dossierstudie achteraf; de auteurs schrijven zelf dat daardoor gegevens kunnen ontbreken. En het cijfer gaat alleen over spijt na die ene operatie, niet over iedereen die met hormonen stopt.

Littman ondervroeg honderd detransitioners. Slechts 24 procent had de eigen behandelaar laten weten dat zij waren gestopt. Haar conclusie is dat klinieken het aantal detransities daardoor waarschijnlijk onderschatten. Ook de Britse Cass Review stelde in 2024 vast dat door het ontbreken van follow-up onbekend is hoeveel mensen na een hormoonbehandeling detransitioneren. De online community is dus geen tegenbewijs in cijfers, maar wel de plek waar zichtbaar wordt wie de kliniek uit het oog verloor.

Weinig steun, veel tegenwind

Vandenbussche vond een groot gebrek aan steun, met negatieve ervaringen in de medische en psychische zorg en binnen de lhbt-gemeenschap. Van de deelnemers kreeg 13 procent bij de detransitie hulp van een lhbt-organisatie, tegen 51 procent bij de transitie. Ruim de helft voelde zich tijdens de detransitie niet gesteund.

Ook het forum zelf lag onder vuur. Volgens het Britse opinieblad Spiked werd r/detrans in juli 2020 door Reddit verwijderd wegens overtreding van de regels tegen haat, en na protest van leden en sympathisanten weer teruggezet. Spiked schrijft dat detransitioners die over spijt spreken het verwijt krijgen transfoob te zijn. Het is een opiniestuk; een verklaring van Reddit zelf hebben wij niet gevonden.

Van forum naar organisatie

Uit de online groepen kwamen ook organisaties voort. Littman noemt het Pique Resilience Project, in 2018 opgericht door vier jonge vrouwen, het Detransition Advocacy Network dat eind 2019 begon, en de eerste fysieke conferentie voor detransitioners in 2020. De zorg volgde veel later: NHS England werkt pas sinds kort aan een eigen zorgpad voor detransitioners.

Wat in die gesprekken telkens terugkomt, zijn de lichamelijke gevolgen die blijven. Die beschrijven we in ons overzicht van wat na een detransitie wel en niet terugkeert. Hoe zo'n weg terug er voor één persoon uitziet, staat in het verhaal van Tiger Reed, die dertien jaar als man leefde.

Bronnen

Lisa Littman, “Individuals Treated for Gender Dysphoria with Medical and/or Surgical Transition Who Subsequently Detransitioned: A Survey of 100 Detransitioners”, Archives of Sexual Behavior, 2021: pmc.ncbi.nlm.nih.gov

Elie Vandenbussche, “Detransition-Related Needs and Support: A Cross-Sectional Online Survey”, Journal of Homosexuality, 2021: doi.org; samenvatting van de cijfers bij SEGM

Wiepjes e.a., “The Amsterdam Cohort of Gender Dysphoria Study (1972-2015)”, Journal of Sexual Medicine, 2018: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Ledentallen r/detrans: GummySearch en The Hive Index, geraadpleegd in oktober 2026

Cass Review, eindrapport van 10 april 2024, samengevat op Wikipedia

Lauren Smith, “Detransitioners can no longer be ignored”, Spiked, 7 oktober 2022: spiked-online.com