Transvrouwen in de vrouwensport
Biologische mannen in de vrouwencompetitie, en wat dat doet met eerlijke sport.
Lia Thomas en de Amerikaanse omslag
Lia Thomas is een Amerikaanse zwemmer. In maart 2022 werd Thomas, een biologische man die voorheen drie jaar lang in de mannenploeg zwom, de eerste openlijk transgender atleet die een NCAA Division I-titel won in de vrouwencompetitie: de 500 yard vrije slag.
De internationale zwembond FINA besloot in juni 2022 dat transvrouwen die hun mannelijke puberteit zijn doorlopen, niet meer mogen meedoen in de vrouwencompetitie. Wereldatletiekbond World Athletics volgde in maart 2023 met een vergelijkbare ban voor alle transvrouwen die na de puberteit transitioneerden.
Riley Gaines en de kleedkamer
Riley Gaines, Amerikaans topzwemmer, eindigde tijdens diezelfde NCAA-kampioenschappen 2022 gelijk met Thomas voor de vijfde plek op de 200 yard vrije slag. De medaille ging naar Thomas; Gaines kreeg te horen dat zij "voor de foto's" de tweede positie had. Gaines ging vervolgens publiekelijk in tegen het beleid: niet alleen rond de competitie, ook rond de gedeelde kleedkamer met een biologische man.
Het lichamelijke voordeel
De aanname onder het oude beleid was dat het verlagen van testosteron de fysieke voordelen van mannelijke puberteit voldoende zou neutraliseren. Uit onderzoek blijkt dat een aanzienlijk deel van die voordelen — spiermassa, hartlongvolume, botstructuur — behouden blijft, ook na hormoonbehandeling. Daarom heeft een groeiend aantal sportbonden besloten dat de scheiding tussen mannen- en vrouwencompetitie alleen werkt als die op biologisch geslacht is gebaseerd.
Nederlandse context
In Nederland is het beleid per sportbond verschillend. De NOS, EenVandaag en EW publiceerden de afgelopen jaren artikelen over het debat. Britse topsporters waarschuwen openlijk dat het toelaten van transvrouwen niet alleen oneerlijk is, maar in contactsport ook onveilig kan zijn.